Schilderij gemaakt voor Herman Rotman die ballonvaarder is met een eigen luchtballon de PH OJO en ook klauwverzorger is
Klauwverzorging is een belangrijk onderdeel van het bedrijfsmanagement
Klauw- en pootproblemen zijn, naast uieraandoeningen en verminderde vruchtbaarheid, een belangrijk probleem op de melkveebedrijven. Dit is weliswaar niet zo omdat het aantal afgevoerde koeien door klauw- en pootproblemen heel hoog is. Op 100 afgedankte melkkoeien is dit slechts voor zes dieren de reden van de afvoer. Voor uieraandoeningen en voortplantingsproblemen is het veel hoger, respectievelijk 20 en 25 % (zie tabel). Klauw- en pootproblemen zijn daarentegen wel een belangrijk probleem omdat de lijdensweg die aan deze eventuele afvoer voorafgaat dikwijls heel lang is. Immers, een vaars die enkele weken na het begin van haar eerste lactatie ernstige klauw- en pootletsels vertoont, is daar meestal voor de rest van haar leven zeer gevoelig voor. Letsels zoals bevangenheid en dikke hakken of groepbenen laten namelijk sporen na waardoor er later gemakkelijk opnieuw problemen ontstaan of waardoor de klauwen gevoeliger zijn voor infecties zoals interdigitale en digitale dermatitis. Bijgevolg worden in elke kudde, tijdens het pedicuren, bij veel koeien de verschillende aandoeningen zoals bevangenheid, interdigitale dermatitis, digitale dermatitis, zoolzweren, tyloma's en dikke hakken tegelijk vastgesteld. Voor de veehouder die zelf de klauwen van zijn koeien verzorgt en het onderscheid tussen al deze aandoeningen niet goed kent, is het moeilijk om doorheen dit mengsel van letsels de juiste diagnosen te onderscheiden en om de oorzaken die daarbij een rol spelen en verband hebben met de huisvesting en het management, te achterhalen.
Een regelmatige preventieve klauwverzorging helpt voorkomen dat klauwproblemen zulke ernstige vormen kunnen aannemen, dat er daarom koeien voortijdig moeten worden afgevoerd. Bovendien belonen de koeien deze verzorging vlot met een hogere melkproductie. Vandaar dat men bij melkkoeien zegt: "de klauwen dragen de koe maar ook de melkproductie!". Een regelmatige klauwverzorging wordt groepsgewijze tweemaal per jaar uitgevoerd, namelijk bij de start van de stalperiode en bij de start van de weideperiode. Bij de dieren zonder letsels mag er echter niet gekapt worden: een eenvoudige inspectie van de klauwen is in deze gevallen voldoende. Verder zijn er nog individuele pedicuren te voorzien telkens als een dier mankt, als ze twee maanden gekalfd heeft en als ze drooggezet wordt. De twee laatstgenoemde situaties zijn alleszins mogelijk wanneer de veehouder zelf de klauwen van zijn koeien kan verzorgen.
Op een normaal melkveebedrijf mag men aannemen dat op jaarbasis ongeveer 25% van de koeien wegens kreupelheid bekapt of met een geneesmiddel behandeld moeten worden. Indien dit procent hoger ligt, is er sprake van een bedrijfsprobleem en moet er, op basis van de registratie van de waargenomen letsels, naar de onderliggende oorzaken m.b.t. de voeding, de huisvesting en de omgeving van de dieren worden gezocht.
De beslissing om de klauwen van zijn kudde melkkoeien regelmatig te kappen, ligt bij de veehouder zelf. Hij kan deze job dan zelf uitvoeren, een klauwverzorger vragen of het door zijn dierenarts laten doen. In veel gevallen zal de dierenarts echter alleen worden geroepen bij de dieren die manken of serieuze klauwletsels vertonen. Bijgevolg is preventieve klauwverzorging zeer dikwijls een opdracht die niet door de dierenarts wordt uitgevoerd. Van veehouders die dit zelf doen of van erkende klauwverzorgers wordt, onder andere m.b.t. het dierenwelzijn, aangenomen dat ze hiervoor een opleiding hebben gevolgd, zodat ze de dieren goed kunnen verzorgen en de waargenomen letsels kunnen herkennen.
Een belangrijk motief om een regelmatige klauwverzorging bij zijn melkvee uit te voeren of te laten uitvoeren, is alleszins dat het voor de veehouder financieel interessant is. Toch moet er vermeld worden dat dit op vandaag, in het kader van de wetgeving m.b.t. het dierenwelzijn, niet meer het enige motief mag zijn. Een koe, die mankt, lijdt veel pijn en moet daarom altijd zo snel mogelijk worden verzorgd. Bovendien kan, mede in het kader van de wetgeving m.b.t. dierenwelzijn, een regelmatige klauwverzorging van de kudde als verplicht worden beschouwd, niet alleen omdat dergelijke verzorging helpt voorkomen dat de dieren teveel lijden door hun klauwproblemen of dat hun klauwletsels zulke ernstige vormen gaan aannemen dat ze een reden worden voor een voortijdige afvoer, maar ook omdat een regelmatige klauwverzorging een gunstig effect heeft op de gezondheid en het welzijn van de dieren.
Veel veehouders gaan ervan uit dat met de verzorging van de klauwen op zich de klus af is en dat de dierenarts hieraan maar weinig kan bijdragen. Dit is helaas niet juist. Door bij elke verzorgingsbeurt koe per koe een registratie te doen van de waargenomen letsels kan de dierenarts, als hij niet zelf die klauwverzorging uitvoert, helpen om de oorzaken van de problemen te zoeken en om raad te geven om deze op de juiste manier aan te pakken. Er zijn heel wat oorzaken mogelijk zoals bijvoorbeeld voedingsfouten, onjuiste afmetingen van de ligboxen, te weinig beschikbare ligboxen, een te ruwe vloer in de ligboxen, een slechte staat van de roostervloeren, teveel mest in de ligboxen en in de loopgangen van de stal, een te vochtig klimaat in de stal en teveel slijk en steenslag op de verzamelplaats vóór de stal, rond de drinkplaats of op de looppaden naar de weiden. Elk van deze fouten corrigeren moet op termijn de klauwgezondheid van de betrokken kudde in zijn geheel veel verbeteren. |
|
