 |
Kunstenaar Jan Vaerten wordt herdacht Kunstenaar Jan Vaerten wordt herdacht Met tentoonstellingen in Mol, Beerse, Rijkevorsel en Turnhout wordt het oeuvre van deze kunstschilder, tekenaar en graficus weer in beeld gebracht ter gelegenheid van zijn geboorte, 100 jaar geleden in Turnhout. Het Turnhoutse jezuïetencollege zette Jan aan de deur in het derde jaar van de humaniora omwille van zijn opstandig karakter. Zijn ganse leven zou hij revolteren in zijn uitgebreid oeuvre. Jan ging dan bij zijn oom in dienst als schilder, studeerde korte tijd aan de stedelijke academie en bij Albert Van Dyck in Schilde, kreeg advies her en der, keek rond, las en reisde veel, was grotendeels autodidact. Kost wat kost wilde hij kunstschilder worden. Met verf omgaan leerde hij van zijn oom. Na zijn huwelijk in 1942 ging hij in Beerse wonen. Aanvankelijk borstelde hij stillevens en bloemen. “ Ik bewonderde Albert Van Dyck, Jakob Smits, Constant Permeke, Ossip Zadkine , Vincent Van Gogh. Mijn eerste verantwoord werk De keuken dateert uit 1942 “, vertelde hij. “ Mijn eerste portret heette Meisjeskop. Rembrandt inspireerde mij voor licht en donker en Van Gogh voor de kleurkeuze. Permeke wees de weg in de expressionistische richting, een sterke tendens in Duitsland en Vlaanderen. “ Als rasechte zoon van de Kempen had Jan oog voor de natuurlijke omgeving. Landschappen, koeien, paarden, geiten, stieren en honden tekende en schilderde hij als metaforen. De hoekige geit en De Koe (achter prikkeldraad) als tekens van de onvrije mens, het paard om het dynamisch vermogen, een stier als symbool van kracht. De oorlog liet hem nooit los. De wreedheid van de mens tegenover de mens werd op ettelijke doeken gekonterfeit. Vooral internationale erkenning Het in zijn ogen enggeestig Brussels kunstwereldje vond hem grotendeels een dilettant. Toen hij in 1951 leraar tekenen werd aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten van Antwerpen, lid werd van Jeune Peinture Belge met Pierre Alechinsky en Luc Peire als hoogvliegers, bevriend was met beeldhouwer Ossip Zadkine, de Duitse criticus Wolfgang Rieben, auteur Hubert Lampo en omging met andere culturele BV’s, steeg zijn bekendheid. Talrijke tentoonstellingen in binnen - en buitenland met hoogtepunten als deelname aan de Biënnale van Venetië en Biënnale van Sao Paulo droegen ertoe bij dat hij buiten de grenzen naam maakte. Pablo Picasso prees Vaerten omdat hij niet zoals de meeste Belgen hem na-aapte. Jan reageerde tegen de epigonen en stijldwepers met zijn essays Over Picasso en Over de inhoud van het kunstwerk. Auteur Jan Walravens schreef een eerste monografie en wees op het existentialistisch beschouwelijke van Jan Vaerten. Zijn vechtersmentaliteit dwong hem de eigen werkelijkheid te blijven bepalen. Zwartgalligheid liet hem nooit los. Het menselijk tekort bleef centraal. Zijn werken zijn nooit uitbundig. Hij tekende en schilderde al die jaren met een knipoog naar bloeiende kunststijlen als kubisme, expressionisme, luminisme, realisme, surrealisme. Hij streefde ernaar steeds een autofiguratieve kunstenaar te zijn, dus nooit echt verpakt in een …isme, met een aantal metaforen: piëta’s en ecco homo’s, mythische figuren en monsterachtige wezens en zelfportretten. Jan Vaerten overleed in 1980. Beerse opende in 1988 voor hem een museum waar tientallen werken permanent te zien zijn.Bron: www.gazetvanturnhout.be |
 |
|
